Киев

Киев
укр. Київ
Байрак	Илтамга[d]
Основатель	Кий[d], Щек[d], Хорив[d] һәм Лыбедь[d]
Почтовый индекс	01000–06999
Язык общения	украин теле һәм рус теле
Этнохороним	Kiévien, Kiévienne, Kyivan, Kievan, Kyjevan, Kyjevanka һәм kiovalainen
Глава исполнительной власти	Виталий Владимирович Кличко[d]
Официальное название	укр. Київ
Руководящий орган	Киевская городская государственная администрация[d]
Площадь	848
Местный телефонный код	44
Полученные награды	Украинаның каһарман шәһәре[d] (6 март 2022) Герой шәһәр (8 май 1965)
Представлено в работе	Civilization V[d]
Названо в честь	Кий[d]
Является административным центром	Украина
Административно делится на	Голосеевский район[d], Дарницкий район[d], Деснянский район[d], Днепровский район[d], Печер районы[d], Оболонский район[d], Соломәнка районы[d], Святошинский район[d], Шевченковский район[d] һәм Подольский район[d]
Официальный язык	украин теле
Часовой пояс	DAZD[d], UTC+02:00, UTC+03:00 һәм җәйге вакыт
Категория для людей, похороненных здесь	Категория:Похороненные в Киеве[d]
Город-побратим	Мүнхен, Вилнүс, Әнкара, Женева, Эдинбург, Рига, Үһән, Афин, Баку, Братислава, Белград, Брюссель, Будапешт, Чикаго, Краков, Флоренция, Һелсинки, Кьото, Минск, Оденсе, Пекин, Pretoriä, Рио-де-Жанейро, Сантьяго, София, Эстүгүлем[d], Таллинн, Тбилиси, Тирана, Торонто, Тулуза, Варшава, Вена, Берн, Буэнос-Айрес, Мехико, Астана, Ереван, Кишинёв, Тампере, Сучжоу[d], Ашкабад, Осло, Лейпциг, Kanton, Берлин, Бишкәк, Бразилиа, Һавана, Җакарта, Котдус, Лима, Лиссабон, Ош өлкәсе, Париж, Рим, Ташкент, Триполи[d], Улан-Удэ, Лион, Марсель, Мадрид, Һамбург, Познань, Подгорица, Мәскәү, Лейпциг, Махачкала һәм Волгоград
Граничит с	Киев өлкәсе
Официальный сайт	kyivcity.gov.ua [укр.]
Находится в акватории или на берегу водоёма	Днипро
Административно-территориальная единица	Украина
Прозвище	Мати міст Руських, Новий Єрусалим, Місто, де все починається, Великий Рим, Мать городов русских һәм Киев Папа
Численность населения	▼2 952 301 кеше (1 гыйнвар 2022)
Государство	Украина
Дата возникновения	482
Код автомобильного номера	AA һәм KA
Высота над уровнем моря	179 ± 0
Гимн	Как тебя не любить, Киев мой![d]
Описывается по ссылке	tripadvisor.com/T… [ингл.] wikitravel.org/en… [ингл.]
Континент	Европа
Логотип РУВИКИ.Медиа Киев РУВИКИ.Медиада

Киев (укр. Київ - Кыйив) — Украинаның башкаласы, Киев өлкәсенең административ үзәге (аның эченә керми). Герой шәһәр. Шәһәр Днепр елгасында урнашкан. Мәйданы — 835,6 км², халкы — 2799,9 мең кеше (2011 елның 1 апреленә).

Тарих

Төп мәкалә: Киев Русе

• 864 елны Аскольд белән Дир Киевны басып алалар.
• 10 гасырда Киев Русе дәүләте барлыкка килгән. 988 елда православие динен кабул иткән.
• 1132-1134 елдан соң Киев Русе күп кенәзлекләргә таркалган. 1132 елда Полоцк, 1134 елда Новгород шәһәре Киев кенәзенең хакимиятен танырга туктаганнар, «разодралась вся земля русская» (Новгород кулъязмасы). Аерым рус кенәзлекләре үз кенәзе белән идарә ителгән, кайчакта рус кенәзлекләре арасында үзара сугышлар булганнар.
• 1240 елда Бату хан Киев шәһәрен басып җимергән. Алтын Урда ханнары Владимир кенәзләренә ярлык бирә башлаган. Шулай итеп, Киев шәһәре башкала вазифасын югалткан.
• 1941 елның 19 сентябрь — Икенче бөтендөнья сугышы барышында Киев алман гаскәрләре тарафыннан алына.

«Киев халкын чукындыру», Клавдий Лебедев

География

Шәһәр Көнчыгыш-Европа тигезлегендә, Днепр елгасы өстендә урнаша. Шулай ук Днепр елгасының кушылдыклары: Десна, Дарница, Лыбедь, Горенка, Любка, һәм тагын якынча 20 елга һәм гөрләвек ага.

Киевтан эре шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)
			Калып:Байрак/БелоРоссияПинск ~ 360 км. Калып:Байрак/БелоРоссияМинск ~ 430 км. Варшава ~ 680 км.	Калып:Байрак/БелоРоссияҺомел ~ 225 км. Смоленск ~ 500 км. Санкт-Петербург ~ 1050 км.	Чернигов ~ 125 км. Брянск ~ 410 км. Мәскәү ~ 750 км.
			Житомир ~ 135 км. Ровно ~ 305 км. Луцк ~ 370 км.	Җилләр розасы Җилләр розасы	Сумы ~ 315 км. Харьков ~ 405 км. Белгород ~ 435 км.
			Винница ~ 200 км. Хмельницкий ~ 275 км. Ивано-Франковск ~ 450 км.	Кишенәү ~ 395 км. Николаев ~ 400 км. Одесса ~ 435 км.	Кременчуг ~ 260 км. Днепр ~ 390 км. Запорожье~ 440 км

Климат

• Уртача еллык температура — +8,4 °C
• Уртача еллык җил тизлеге — 2,5 м/с
• Уртача еллык һава дымлылыгы — 74%

Киев климаты
Күрсәткеч	Гый	Фев	Мар	Апр	Май	Июн	Июл	Авг	Сен	Окт	Ноя	Дек	Ел
Абсолют максимум, °C	11,1	17,3	22,4	30,2	33,6	35,0	39,4	39,9	33,8	27,9	23,2	14,7	39,9
Уртача максимум, °C	−0,9	0,0	5,6	14,0	20,7	23,5	25,6	24,9	19,0	12,5	4,9	0,0	12,5
Уртача температура, °C	−3,5	−3	1,8	9,3	15,5	18,5	20,5	19,7	14,2	8,4	1,9	−2,3	8,4
Уртача минимум, °C	−5,8	−5,7	−1,4	5,1	10,8	14,2	16,1	15,2	10,2	4,9	0,0	−4,6	4,9
Абсолют минимум, °C	−31,1	−32,2	−24,9	−10,4	−2,4	2,4	5,8	3,3	−2,9	−17,8	−21,9	−30	−32,2
Явым-төшем нормасы, мм	619

Административ бүленеш

Киев 10 районына бүленә:

1. Голосеево районы
2. Дарница районы
3. Днепр районы
4. Десна районы
5. Соломенка районы
6. Святошино районы
7. Оболонь районы
8. Подол районы
9. Печерск районы
10. Шевченко районы

Киевта туганнар

• Галина Сачек (Яруллина) (1915), балет артисты, татар композиторы Ф. Яруллинның хатыны.
• Нәҗип Хәмитов (1963), язучы, фәлсәфә фәннәре докторы, профессор.
• Николай Носов (1908-1976), рус совет балалар язучысы.
• Сергей Кузьмин (1955), вице-адмирал, РФ Каһарманы.
• Клара Новикова (1946), юмор остасы, РФ халык артисты.
• Лев Карпов (1879—1921), инкыйлабчы, химик-технолог, РСФСР химия сәнәгатенә нигез салучыларның берсе, Бондюг химия заводы директоры (1915-1918 елларда).
• Сергей Михнов (1860―1924), медицина фәннәре докторы (1889), ординар профессор (1905).
• Андрей Михнов (1983), һөнәри хоккейчы (һөҗүмче).
• Александр Аринин (1955), тарихчы һәм сәясәтче, тарих фәннәре кандидаты, сәяси фәннәр докторы, доцент.
• Лев Каминский (1889―1962), медицина фәннәре докторы (1940), профессор (1941), медицина хезмәте полковнигы (1943).

Галерея

• 
  Киев консерваториясе
• 
  Алтын капкалар
• Азатлык мәйданы
  Азатлык мәйданы
• 
  Әр-Рахма мәчете

Шулай ук карагыз

• Киев метросы

Шулай ук карагыз

• Бөек Киев кенәзләре