Харьков

Харьков
Харьков
	рус. Харьков
Байрак[d]	Илтамга[d]
Основатель	Алексей Михайлович
Административно делится на	Холодногорский район[d], Шевченковский район[d], Киевский район[d], Московский район[d], Немышлянский район[d], Индустриальный район[d], Слободской район[d], Червонозаводский район[d] һәм Новобаварский район[d]
Почтовый индекс	61000–61499
Язык общения	рус теле
Глава исполнительной власти	Терехов Игорь Александрович[d]
Официальное название	рус. Харьков
Площадь	350 ± 1;
Полученные награды	Украинаның каһарман шәһәре[d] (6 март 2022)
Город-побратим	Болонья, Брно, Цетине, Синсинәти, Даугавпилс, Газиантеп, Цзинань[d], Каунас, Кутаиси[d], Лилль, Nürnberg, Познань, Ришон-ле-Цион[d], Тиянҗин, Варшава, Штеглиц-Целендорф[d], Варна[d], Трнава, Бәңгәлуру, Патры[d], Порту, Тбилиси, Марибор, Ченстохова һәм Санкт-Петербург
Официальный сайт	city.kharkiv.ua [укр.] [рус.]
Часовой пояс	UTC+02:00 һәм UTC+03:00
Местный телефонный код	572
Первое письменное упоминание	1552
Численность населения	▼1 433 886 кеше (2021);
Категория для людей, похороненных здесь	:Төркем:Харьковта җирләнгәннәре[d]
Административно-территориальная единица	Харьковский район[d]
Государство	Украина; СССР; Рейхскомиссариат Украина[d]; СССР; Украина Совет Социалистик Республикасы; Украин Халык Республикасы[d]; Россия республикасы; Россия империясе; Рус патшалыгы; Гетманщина[d];
Находится в акватории или на берегу водоёма	Харьков[d]
	Коллаж
Дата возникновения	1654
Является административным центром	Украина Совет Социалистик Республикасы, Харьков өлкәсе, Харьковский район[d], Харьковский район[d], Харьков губернасы, Слободские казацкие полки[d], Харьковский округ[d], Малорус генерал-губернаторлыгы[d] һәм Харьковский уезд[d]
Высота над уровнем моря	152 ± 1
Этнохороним	харьковчанин
Код автомобильного номера	ХА
Официальный язык	украин теле һәм рус теле
	Логотип РУВИКИ.Медиа Харьков РУВИКИ.Медиада

Ха́рьков, Харкау^[9] (укр. Ха́рків - Харкив, ХФӘ: [ˈxɑrkiu̯]) — Украина көнчыгышында урнашкан эре шәhәр, Харьков өлкәсенең административ үзәге. Халык саны — 1,449 млн. кеше (2010 елның 1 апреленә), мәйданы — 310 км².

География

Шәһәр Урта Рус калкулыгының көньягында, Киевтан 405 километр көнчыгыштарак, Россия белән чигеннән 26 километр көньяктарак урнашкан.


Петербург ~ 1411 км. Минск ~ 986 км. Сумы ~ 189 км.	Мәскәү ~ 749 км. Орёл ~ 375 км. Белгород ~ 78 км.	Воронеж ~ 393 км. Старый Оскол ~ 245 км.
Полтава ~ 147 км. Киев ~ 495 км. Львов ~ 1049 км.	Роза ветров	Луганск ~ 350 км. Волгоград ~ 839 км.
Днепр ~ 234 км. Одесса ~ 704 км.	Запорожье ~ 307 км. Мелитополь ~ 426 км. Симферополь ~ 671 км.	Донецк ~ 311 км. Ростов-на-Дону ~ 489 км

Климат

Уртача еллык температура — +8,1 °C
Уртача еллык җил тизлеге — 3,9 м/с
Уртача еллык һава дымлылыгы — 74%

Харьков климаты
Күрсәткеч	Гый	Фев	Мар	Апр	Май	Июн	Июл	Авг	Сен	Окт	Ноя	Дек	Ел
Абсолют максимум, °C	11,0	14,6	21,8	30,5	34,5	36,8	37,6	39,8	33,7	29,3	20,3	13,4	39,8
Уртача максимум, °C	−2,2	−1,6	4,3	14,0	20,8	24,3	26,4	25,7	19,4	12,0	3,6	−1,1	12,1
Уртача температура, °C	−4,6	−4,5	0,7	9,2	15,6	19,3	21,3	20,3	14,4	7,9	0,9	−3,5	8,1
Уртача минимум, °C	−7	−7,3	−2,4	4,6	10,3	14,2	16,2	14,9	9,8	4,3	−1,5	−5,9	4,2
Абсолют минимум, °C	−35,6	−29,8	−32,2	−11,4	−1,9	2,2	5,7	2,2	−2,9	−9,1	−20,9	−30,8	−35,6
Явым-төшем нормасы, мм	516
Чыганак: Погода и климат

Тарих

1918—1934 елларда — Украин Совет Социалистик Республикасы башкаласы.

Халык

1840^[10]	1897^[11]	1959^[12]	1970^[13]	1979^[14]	1989^[15]	2001^[16]
23 612	173 989	934 136	1 222 852	1 443 754	1 609 959	1 470 902

Милли состав (2001): украиннар — 62,8 %, руслар — 33,2 %.
Туган тел буенча состав (2001): рус теле — 65,9 %, украин теле — 31,8 %.^[17]

Эчке бүленеш

Салкын Тавы районы
Шевченко районы
Киев районы
Мәскәү районы
Немышля районы
Индустриаль районы
Бистә районы
Основа районы
Яңа Бавария районы

Кардәш шәһәрләр

Партнёр шәһәрләр

Мәгариф

Шәһәрдә 45 югары уку йорты бар.

Дин

Файл:Харьков мәчете 1.jpg

Харьков җәмигъ мәчете

Христианлык

Православие

Католиклык

Ислам

Харьков җәмигъ мәчете

Яһүд дине

Шәһәрдә туган танылган шәхесләр

Сергей Дьяченко, Казан башлыгы, шәһәр музееның беренче директоры.
Вадим Габдерәшитов, кино режиссёры.
Сергей Говорухин (1961—2011), кино режиссёры.
Юнона Карева (1933—2013), Казан Зур театры актрисасы, педагог.
Карина Андоленко (1987), Россиянең театр һәм кино актрисасы.

Шулай ук карагыз

Харьков метрополитены

Искәрмәләр

↑ http://www.archive.gov.tatarstan.ru/magazine/go/anonymous/main/?path=mg:/numbers/2002_1_2/02/02_1/

[_57b255dd6df337a3-1] ttps://www.pravda.com.ua/news/2021/11/11/7313698/

[_fef4d6374c75cbf3-2] ttps://www.cincinnatisistercity.org/kharkiv-ukraine

[_15c019124183c01f-3] ttps://www.daugavpils.lv/en/assets/upload/Daugavpils_majas_lapai_EN_18.pdf

[_1ae27e97b1f6ee6b-4] ttps://old.daugavpils.lv/en/46

[_d561ddd6f48c952f-5] ttp://s.city.kharkov.ua/en/news/harkivska-delegatsiya-vzyala-uchast-u-svyatkuvanni-dnya-mista-kaunasa-19533.html

[_4f822996a78f609b-6] ttps://www.nuernberg.de/internet/international/charkiv_partnerschaft.html

[_d3dcdb0339ffc47b-7] ttps://www.patrasevents.gr/article/303087-i-lista-me-tis-23-adelfopoiimenes-poleis-tis-patras-iparxei-ousia-omos

[_30ff8d302f914335-8] ttps://tbilisi.gov.ge/img/original/2018/6/12/tbilisiinfigures.pdf

[9] архив күчермәсе (PDF), archived from the original (PDF) on 2018-12-23, retrieved 2017-11-12

[10] Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840

[11] ttp://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1604

[12] ttp://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr59_reg2.php

[13] ttp://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr70_reg2.php

[14] ttp://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr79_reg2.php

[15] ttp://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php

[16] ttp://2001.ukrcensus.gov.ua/rus/results/total_population/structure_population/sel_1/?box=1.1W&k_t=63&rn=63101&id=&botton=cens_db

[17] архив күчермәсе, archived from the original on 2014-07-31, retrieved 2014-04-20

[18] ttp://www.archive.gov.tatarstan.ru/magazine/go/anonymous/main/?path=mg:/numbers/2002_1_2/02/02_1/

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[1]

Украина шәһәрләре
1 000 000нан артык кеше	Киев • Харьков • Днепр • Одесса
500 000 — 1 000 000 кеше	Львов • Кривой Рог • Николаев
100 000 — 500 000 кеше	Винница • Полтава • Чернигов • Черкассы • Сумы • Житомир • Каменское • Кропивницкий • Хмельницкий • Ровно • Черновцы • Кременчуг • Тернополь • Ивано-Франковск • Белая Церковь • Луцк • Никополь • Павлоград • Ужгород
50 000 — 100 000 кеше	Каменец-Подольский (Каманича)^[1] • Константиновка • Александрия • Конотоп
Халык саны 2001 халык исәбе буенча китерелгән.

Татарлар саны буенча Украина торак пунктлары
>2,5 мең кеше	Харкау
>1 мең кеше	Киев • Әдис • Днипро
Моны да карагыз: Татарлар саны буенча Рәсәй, Балтыйк буе илләре, Казакъстан торак пунктлары