Karl Xarrer
Karl Xarrer | ||||
| ||||
|---|---|---|---|---|
| däwamçısı: | Anton Dreksler | |||
| Firqä: | Tule cämğıyäte | |||
| Hönär: | jurnalist, säyäsätçe | |||
| Tuu: | ||||
| Tuu urını: | Bayl’ngris, Alman imperiäse | |||
| Ülem: | (35 yäş) | |||
| Ülem urını: | Münxen, Veymar cömhüriäte | |||
Karl Xarrer (alman. Karl Harrer; 1890 yılnıñ 8 oktäbre, Alman imperiäse, Baylngris — 1926 yılnıñ 5 sentäbre, Münxen, Veymar cömhüriäte) — Almaniä sport jurnalistı häm säyäsätçese. Alman eşçelär firqäsenä nigez saluçılarnıñ berse (Anton Dreksler häm Gotfrid Feder belän bergä), annan Natsional-sotsialistik alman eşçelär firqäse (NSDAP) barlıqqa kilgän.
Tärcemäi xäle
Alman eşçelär firqäsenä nigez salu
1913 yılda ul baliğ bulğan irekle sıyfatında 2-nçe Bavariä pexota polkına kergän. Xarrer 1914 yılda Berençe bötendönya suğışı waqıtında Vermandovillersta (Fransiä) yaralanğan. Annan soñ frontta bulmağan häm 1918 yılnıñ iyün axırında armiädän azat itelgän.
Xarrer Tule cämğıyätenä qarağan häm «milli häm säyäsi tormışnıñ bäysez gazetası» bularaq pozitsiälängän «Münxen küzätüçese»neñ sport jurnalistı bulğan. Tule cämğıyäteneñ baş möxärrire häm nigezläwçese Rudolf fon Zebottendorf isemennän Xarrer suğıştan soñ kommunistik häm sotsial-demokratik moxit eşçelärenä yoğıntı yasarğa tieşle Alman eşçelär firqäsen buldıruğa kereşkän. Firqä alarnıñ käyeflären antisemit häm millätçe yunäleşkä küçerergä tieş bulğan. 1919 yılnıñ 5 ğinwarında ul Alman eşçelär firqäseneñ berençe räise bulğan. Anton Dreksler Münxen törkeme räise bulğan. Ul waqıtta firqädä 24 keşe, nigezdä Dreksler tiräsendäge timer yulçılar bulğan.
Dreksler häm Hitler belän köräş
Karl Xarrer Alman eşçelär firqäsen Tule cämğıyäte ürnägendä oyıştırılğan yäşeren cämğıyät bularaq oyıştırırğa telägän. Bu Adolf Hitler (1919 yılnıñ 19 oktäbrendä firqäğä kergän) häm Anton Dreksler niätlärenä qarşı kilgän. Alarnıñ fikerençä, firqä massalarğa çığarğa tieş bulğan. 1919 yılnıñ axırına Xarrer häm Hitler arasında köndäşlek kiskenläşkän (ul Hitlernı böyeklek maniäsendä ğäyeplägän). Xarrer 1920 yılnıñ başında Hitlernıñ massaküläm çaralar ütkärü niätlären tuqtatırğa tırışqan, läkin ul barıp çıqmağan. Xarrer 1920 yılnıñ 24 fevralendä uñışsız omtılışınnan soñ barlıq firqä uçrejdenielärennän otstavkağa kitkän. Firqädä räislek Drekslerğa, ä berazdan Hitlerğa tapşırılğan.
Karl Xarrer 35 yaşendä 1926 yılnıñ 5 sentäbrendä Münxenda kinät yöräk tuqtap ülgän.
Ädäbiät
- Roger Repplinger: Karl Harrer. Wie die NSDAP den Gründer der DAP aus dem Gedächtnis löschte. In: Zeitschrift für Geschichtswissenschaft. 62 (2014), S. 997—1012.
- Wolfram Selig: Harrer, Karl, in: Handbuch des Antisemitismus, Band 2/1, 2009, S. 331f.
- Гейден К. История германского фашизма. — М.—Л.: Госсоцэкономиздат, 1935.