Эчтәлеккә күчү

Су

Мегавики проектыннан
Су
Коллаж
Цвет Фирәзә төс, яшел, тёмно-карий[d], Фирәзә төс, бесцветный[d], ак, бесцветный[d] һәм су төсе[d]
Удельная теплота испарения 40,656[1] һәм 9,717[2]
Химическая формула H₂O[3]
Температура плавления 0,002519[4] һәм 0 ± 0,002[5]
Плотность 0,983854[6], 0,993547[6], 0,998117[6], 0,9998395[6], 0,999972[6], 0,99996[6], 0,9997026[6], 0,9991026[6], 0,9982071[6], 0,9977735[6], 0,9970479[6], 0,9956502[6], 0,99403[6], 0,99221[6], 0,99022[6], 0,98804[6], 0,9857[6], 0,98321[6], 0,98056[6], 0,97778[6], 0,97486[6], 0,9718[6], 0,96862[6], 0,96531[6], 0,96189[6] һәм 0,95835[6]
Кинематическая вязкость 0,01012
Динамическая вязкость 1,7911, 1,0016 һәм 0,89002
Изображение
Файл:Faucet water into sink.ogg
Точка кипения 99,9839[7]
Масса 18,015268[8]
Теплопроводность 0,56
Химическая структура
Показатель преломления 1,3945, 1,33432, 1,32612, 1,39336, 1,33298 һәм 1,32524
Классификация и обозначения безопасности CLP[d][9] һәм NFPA 704: гадәттән тыш хәлләргә җавап бирү өчен куркыныч матдәләр стандарт идентификацияләү системасы[d][10]
Энтальпия образования −241 818[11] һәм −285 830[11]
Твёрдость по шкале Мооса 1,5[12]
Температура разложения 2200
Каноническая формула SMILES O[3]
Видеофайл
Логотип РУВИКИ.Медиа Су РУВИКИ.Медиада
Су молекуласы рәсеме һәм химик формула: Н2O

Су (су тудыргыч оксиды) — төссез һәм иссез үтә күренмәле сыеклык. Химик формуласы: Н2O. Каты хәле боз яки кар дип атала, газсыман хәле пар дип. Җир өслегенең 71 % су белән капланган (океаннар, диңгезләр, күлләр, елгалар, полюслардагы бозлыклар).

Су тере организмнарның химик төзелешендә мөһим урын биләп тора.

Иң зур төче су запаслары — поляр бозлыкларда. Ул Җир шарындагы барлык су күләменең 3 процентын тәшкил итә.

Бүген дөньяда кеше файдаланган суның 70 проценты авыл хуҗалыгы җирләрен сугаруга туры килә. Җир шарында елдан-ел арта баручы халыкны азык-төлек белән тәэмин итү максатында авыл хуҗалыгында җитештерүне арттыру мөмкинлекләре фәкать туфракны сугарып эшкәртүгә нигезләнә.

ХХI гасыр урталарында төче су җитмәү мәсьәләсе кискенләшәчәк. Бүген бу проблемадан дөньяның 43 илендә яшәүче 700 миллион кеше җәфа чигә. 2025 елга аларның саны 3 миллиардка җитәчәк, дип фаразлана.

Кеше организмының 70-80 проценты судан гыйбарәт. Судан башка организмның күп кенә функцияләре эшли алмый. Су тән температурасын көйли, организмны чистарта, туклыклы матдәләр белән баета, күзәнәкләргә әче тудыргыч белән глюкоза җиткерә, көне буена җитәрлек энергия белән баета, тәнне һәм тән тукымаларын сулыландыра, мускулларны ныгыта, ашкайнату системасын нормальләштерә. Кеше тәүлегенә 2-4 литр су эчә, шулай ук 2-2,5 литр су югалта.

22 март — Бөтендөнья Су көне. Ул дөньяда — 1993 елдан, Русиядә “Су — тормыш ул” девизы астында 1995 елдан үткәрелә. 2013 елда бу көн Берләшкән Милләтләр Оешмасының Генераль ассамблеясе тарафыннан “Халыкара су хезмәттәшлеге көне” дип игълан ителгән.

Искәрмәләр

  1. ↑ Atmospheric Thermodynamics: Elementary Physics and Chemistry — Издательство Кембриджского университета, 2009. — С. 64. — ISBN 9780521899635
  2. ↑ PubChem (ингл.)
  3. ↑ 3,0 3,1 water (ингл.)
  4. ↑ Revised Release on the Equation of State 2006 for H2O Ice Ih — IAPWS, 2009.
  5. ↑ Reproducibility of the Temperature of the Ice Point in Routine Measurements — Стандартлар һәм технологияләр милли университеты, 1995.
  6. ↑ 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 6,11 6,12 6,13 6,14 6,15 6,16 6,17 6,18 6,19 6,20 6,21 6,22 6,23 6,24 6,25 CRC Handbook of Chemistry and Physics (ингл.) / (not translated to en), David R. Lide, Jr. — 70 — Boca Raton: CRC Press. — ISBN 978-0-8493-0470-5
  7. ↑ https://web.archive.org/web/20201002112833/http://www1.lsbu.ac.uk/water/water_properties.html#c1
  8. ↑ 3.2 Relative Molar Mass of Ordinary Water Substance // http://www.iapws.org/relguide/fundam.pdf — С. 4.
  9. ↑ Water (ингл.)
  10. ↑ https://www.sigmaaldrich.com/MSDS/MSDS/DisplayMSDSPage.do?country=US&language=en&productNumber=12156&brand=SIAL&PageToGoToURL=https%3A%2F%2Fwww.sigmaaldrich.com%2Fcatalog%2Fproduct%2Fsial%2F12156%3Flang%3Dpl — Sigma-Aldrich.
  11. ↑ 11,0 11,1 Smith J. M., H.C. Van Ness, M.M. Abbott Introduction to Chemical Engineering Thermodynamics // (unknown type) — 1950. — Т. 27, вип. 10. — С. 789. — doi:10.1021/ED027P584.3
  12. ↑ Петрушевский Ф. Ф., Гершун А. Л. Лед, в физике (рус.) // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1896. — Т. XVII. — С. 471—473.

Сылтамалар