Вилһелм Конрад Рөнтген

Вилһелм Конрад Рөнтген
Вилһелм Конрад Рөнтген
	алман. Wilhelm Conrad Röntgen
Тулы исеме	Wilhelm Conrad Röntgen
Туган көне	27 март 1845
Туган җире	Линнепе, Алман империясе
Вафат көне	10 февраль 1923[…] (77 яшь)
Вафат булган җире	Мүнхен, Веймар җөмһүрияте;
Белеме	Эсвичрә федераль технология институты (6 август 1868); Сүрих үнивирситите; Утрехт университеты[d]; Страсбур университеты[d]; Мүнхен университеты[d];
Ватандашлык	Веймар җөмһүрияте;
Эшчәнлеге	физик
Тормыш иптәше	Анна Берта Рентген[d]
Бүләк һәм премияләре	Физика өлкәсендә Нобель премиясе (1901) Эллиот Крессон медале[d] (1897) Гельмгольц медале[d] (1918) Румфорд мидәле[d] (1896) Маттеуччи мидәле[d] (1896) шәрәфле ватандашлык[d] (1909) медаль Барнарда[d] (1900)
Култамгасы
Гыйльми дәрәҗәсе	фәннәр докторы[d]
Гыйльми исеме	профессор

Вилһе́лм Ко́нрад Рөнтге́н (алманча Wilhelm Conrad Röntgen, tat.lat. Wilhelm Konrad Röntgen) (1845 елның 27 марты, Линнапе — 1923 елның 10 феврале, Мюнхен) — Алман физигы. Физика буенча Нобель премиясенең беренче лауреаты.

XIX гасырда галимнәрне электроннарның металл мишеньгә килеп бәрелүе нәтиҗәсендә нурлар хасил булу кызыксындырган.

1895 елда Вилһелм Рөнтген югары ешлыклы нурланыш, кыска дулкын озынлыгы 10⁻² - 10³ Å (10⁻¹² - 10⁻⁷ м) белән тикшереп ача. Шушы электромагнит дулкыннарының озынлыгы (ешлыгы, дәрманы) үтәшәмәхә (ультрафиолет) һәм гамма нурланышлары арасында тора. Кыска дулкын озынлыгы булганлыктан Рөнтген нурланышы кристалл рәшәткәсендә сибелмичә каты һәм сыек җисемнәрендә үтеп керәләр. Ул төрле әйберләрне әлеге нурланыш йогынтысына дучар итеп мәш килгән чагында диварда очраклы гына үз кулының сөякләре шәүләсен күреп хәйран калган. Тыгыз кристалл рәшәткәсе Рөнтген нурланышын сеңдерә, мәсәлән сөякләр, кургаш - Pb. Кургаш экраннар, махсус электромагнит җайланмасы кулланып Рөнтген сурәте ясала.

Шушы Рөнтген кыска дулкын озынлыклы (югары ешлыклы) нурланышы медицинада, фәнни тикшеренүләрдә, сәнәгатьтә киң кулланыла.

Нурланыш бәяләмәләре

Рөнтген дулкыннарының бәяләмәләре:

дәрман = 100 эВ - 250 кэВ
ешлык = 3×10¹⁶ - 6×10¹⁹ Гц (Һерз)
дулкын озынлыгы = 0,005—10 нм

Шулай ук карагыз

Рентгенология

Сылтамалар

Commons

РУВИКИ.Медиада бу тема буенча

медиафайллар тупланмасы

↑ ^1,0 ^1,1 Рентген Вильгельм Конрад // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
↑ Wilhelm Konrad Röntgen // RKDartists (нидерл.)
↑ www.accademiadellescienze.it (итал.)
↑ https://www.library.ethz.ch/Ressourcen/Digitale-Bibliothek/Kurzportraets/Wilhelm-Conrad-Roentgen-1845-1923

[_33491e4058f9be77-1] 1,0 ^1,1 Рентген Вильгельм Конрад // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

[_35513609c027864a-2] Wilhelm Konrad Röntgen // RKDartists (нидерл.)

[_c0d86db279d40f4a-3] www.accademiadellescienze.it (итал.)

[_f700e18f261f4a71-4] ttps://www.library.ethz.ch/Ressourcen/Digitale-Bibliothek/Kurzportraets/Wilhelm-Conrad-Roentgen-1845-1923

[1]

[2]

[3]

[4]