Сөнгәләй
| Торак пункт | |||
| Сөнгәләй | |||
|---|---|---|---|
| | |||
|
|||
| 53°58′ с. ш. 48°48′ в. д.GЯO | |||
| Ил | |||
| Район | Сөнгәләй районы | ||
| Тарих һәм география | |||
| Нигез салына | 1666 | ||
| Мәйдан | 6 км² | ||
| Мәркәз биеклеге | 78 м | ||
| Сәгать кушагы | UTC+04:00[1] һәм UTC+03:00[1] | ||
| Халык саны | |||
| Халык саны | 6 959 кеше | ||
| Санлы идентификатор | |||
| Телефон коды | +7 84233 | ||
| Почта индекслары | 433380 | ||
| gorod-sengiley.narod.ru | |||
|
|
|||
Сөнгәләй (рус. Сенгилей) — Сембер өлкәсендә шәһәр, Сөнгәләй районының административ үзәге.
Халык саны — 6 959 кеше (2010).
География
Шәһәр Иделнең уң ярында, Ульновсктан 72 километрга көньякка таба урнаша. Иң якын тимер юл станциясе — Красный Гуляй (45 км).
Исем чыганагы
Шәһәр үз исемне Сөнгәләйка елгадан алган, ә ул үз исемен эрзә сянг — «кушылдык» һәм лей — «су» сүзләреннән алган.
Тарих
Сөнгәләй 1666 елда нигезләнә.
1780 елдан — Сембер калгайлыгы (1796 елдан — Сембер губернасы) Сөнгәләй өязенең үзәге.
1856 елда Сөнгәләйдә 1 чиркәү, 708 йорт һәм 32 лавка (кибет) булган.
1907 елда шәһәрдә зур булмаган җылылык электростанциясе, ә 1914 елда — цемент заводы төзелә.
1925 елда Сөнгәләй салага үзгәртеп корыла. 1936 елдан — эшчеләр посёлогы, 1943 елдан — яңадан шәһәр.
Халык
| 1897[2] | 1959[3] | 1970[4] | 1979[5] | 1989[6] | 2002[7] | 2010[8] |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 5 734 | 10 677 | 9 807 | 10 817 | 10 366 | 8 396 | 6 959 |
Икътисад
- Цемент заводы;
- яшелчә-консерв заводы;
- мебель комбинаты;
- Ульяновск радиолампа заводының филиалы;
- «Энергосервис» берләшмәсе;
- май җитештерү заводы;
- тегермән комбинаты.
Мәдәният һәм мәгариф
Шәһәрдә 2 мәктәп, педагогоия колледжы, технологик техникумы һәм өлкәне өйрәнү музее бар.
Шәхесләр
- Валентин Жегалов (1934), математик, КФУ профессоры.
Искәрмәләр
- ↑ 1,0 1,1 Федеральный закон от 09.03.2016 № 69-ФЗ (рус.) — 2016.
- ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_gub_97.php?reg=39
- ↑ 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ архив күчермәсе, archived from the original on 2011-06-27, retrieved 2012-05-20