Будда

Гражданство	Шакья[d]
Род занятий	бхикшу, фәлсәфәче, дингә нигез салучы, дини лидер, язучы, социальный реформатор, духовный учитель, песихиятыр, психолог, вәгыйз, укытучы
Отец	Шуддходана[d]
Дети	Рахула[d]
Представлено в работе	Трипитака[d] һәм Помпоко: Тануки сугышы[d]
Следующее по порядку	буддист[d]
Дата рождения	8 апрель БЭК 563 яки БЭК 623
Дата смерти	БЭК 483 яки БЭК 543
Место рождения	Лумбини[d], Рупандехи[d]
Эра	Махаджанапады[d]
Заменил	Махакашьяпа[d]
Супруг(а)	Яшодхара[d]
Ученики	Кхема[d], Бимбисара[d], Q106787902?, Q106787920?, Майтрея-Натха[d], Gawo[d], Lobpön Magakpa[d], Q106787924?, Q106787926? һәм Mah maudgalyana[d]
Мать	Майя[d]
Область деятельности	фәлсәфә, дин, Social Reform or Revolution[d], тынычлык һәм Уй
Пол или гендер	ир-ат
Обучался у	Алара Калама[d] һәм Mah maudgalyana[d]
Место смерти	Кушинагар[d], Һиндстан
Оказали влияние	Дипанкара[d]
Статус канонизации	могҗизачы[d] һәм аватар[d]
Божество относится к	буддизм
Причина смерти	ашамлык белән агулану[d]
Префикс титула	Татхагата[d], лорд[d] һәм Бхагаван[d]
Род	family of Gautama Buddha[d]
Брат/сестра	Нанда һәм Нанда
Логотип РУВИКИ.Медиа Будда РУВИКИ.Медиада

Тан династиясеннән Амитабха буддасының көнчыгыш Кытай тауларындагы сыны

Бу́дда (санскр. बुद्ध, сүзгә сүз — «уянган», «яктыруга ирешкән») - буддизмда рухи камиллекнең иң югары ноктасының атамасы, яки Будда Шакьямуниның исеме. Шулай ук яктыруга ирешкән сансыз башка җан ияләренең атамасы буларак кулланылырга мөмкин.

Төшенчәнең мәгънәсе һәм асылы

Буддаларның күплеге

Сиддхартха Гаутама (уянудан соң «Будда Шакьямуни» дип атала башлый), риваять буенча якынча б.э.к. 623 елдан б.э.к. 543 елларда яшәгәнлеге билгеле. Бодха дәрәҗәсенә ул б.э.к. 588 елда ирешә, буддистлар тарафыннан беренче будда булып та, соңгысы булып та исәпләнми. Буддачылар ышануы буенча, хакыйкатьне ачкан һәм яктыруга ирешкән һәркем будда дип исәпләнә.

Башка диннәрнең үзәк шәхесләреннән аермасы

Буддизм күзаллаулары буенча Будда илаһ яки кешеләр белән Алла арасындагы арадашчы, яки христианлыктагы сыман коткаручы түгел, ә акылга ия барлыкларны сансарадан чыгару мөмкинлеге булган укытучы булып исәпләнә.

Будда Шакьямуни

Төп мәкалә: Будда Шакьямуни

Грек-будда стилендәге Будда I—II гасырлар, Гандхара (бугенге Пакьстан) (Токио милли музеендагы басып торучы Будда).

Будда сүзе зур хәрефтән язылган очракта билгеле тарихи шәхесне - Сиддхартха Гаутаманы аңлата. Ул Кшатрий (хәрбиләр һәм хөкемдарлар) кастасына караган була.

Сиддхартха Гаутаманың тормышы аның дәвам иттерүчеләре һәм шәкертләре сөйләвендә генә билгеле. Башта бу сөйләүләр сүздә генә була, соңрак язып алына һәм «Махавасту», «Лалитавистара», «Ниданакатха», «Абхинишкрамана-сутра» кебек текстлар барлыкка килә. Будда тормышы турындагы иң танылган риваятьләр б.э.к. II гасырда пали телендә иҗат ителгән «Җатаки» җыентыгында китерелгән.

Һинд динендә

Традицион Һинду чагылышында Вишну Ходаеның 9-ынчы аватары итеп сурәтләнгән Буддһа

Кайбер Һинд дине тарафдарлары Гаутаманы Вишнуның 9-ынчы аватары дип таныйлар. Шулай да, Будда тәгълиматында Веда авторитеты һәм Брахман-Атман концепцияләре танылмый. Шуннан чыгып, Буддачылык, гомумән, Һинд диненең алты ортодокс мәктәбеннән аермалы буларак, настика мәктәбе дип таныла (гетеродокс, турыдан-туры мәгънәдә "бу шулай түгел").

Сылтамалар

• Будды / Ю. Н. Рерих «Тибет рәсем сәнгате»
• Кытайдагы Будда скульптурасы: фоторәсемнәр 2014 елның 14 июль көнендә архивланган.