Иерусалим

Торак пункт
Иерусалим
яһүд. ירושלים гарәп. القدس‎ гарәп. أورشليم‎
Байрак Герб
31°46′44″ с. ш. 35°13′32″ в. д.
Ил	Исраил
Тарих һәм география
Нигез салына	4меңъеллык безнең эрага кадәр
Мәйдан	125,42
Мәркәз биеклеге	754
Сәгать кушагы	UTC+02:00
Халык саны
Халык саны	▲919 438 кеше (2018)
Санлы идентификатор
Телефон коды	2
Почта индекслары	91000–91999
jerusalem.muni.il
Иерусалим

Кодүс яки Иерусалим (яһүд. ירושלים Йерушала́им, гарәп. القدس‎ әл-К̣удс) - Якын Көнчыгышта урнашкан борынгы шәһәр. Халкы якынча 770 000 кеше, мәйданы 125 км². Халкының 65% - яһүдиләр, 32% - мөселманнар, 2% - христианнар, 1% - башкалар.

Тарих

Иерусалимда археологик казу эшләре 1864 елда башлана һәм бүгенге көндә дә дәвам итә.

• Б.э.к. V-IV мең еллык - кеше яшәвенең беренче билгеләре.
• Б.э.к. XIX гасыр — Мелхиседек патшаның идарәсе заманы.
• Б.э.к. 1000 ел — б.э.к. VI гасыр — Исраил һәм Яһүд патшалыклары заманы.
• Б.э.к. 598 ел — Вавилон патшасы Навуходоноср шәһәрне яулап ала.
• Б.э.к. 586 ел — Сөләйман гыйбадәтханәсе вавилонлылар тарафыннан җимерелә.
• Б.э.к. 516 — 70 ел — Икенче гыйбадәтханә чоры.
• 70 ел — Яһүдләр күтәрелеше һәм Икенче гыйбадәтханәнең римлылар тарафыннан җимерелүе.
• 6 ел — 638 ел — Рим һәм Византия идарәсе.
• 638 ел — шәһәр гарәпләр тарафыннан яулап алына.
• 638 ел — 1300-еллар - гарәпләр идарәсе.
• 1099 ел 7 июнь — Беренче тәре явы нәтиҗәсендә Иерусалим тәре йөртүчеләр тарафыннан басып алына.
• 1187 елда Мисыр һәм Сүрия солтаны Сәләхетдин Әюби тәре йөртүчеләрнең гаскәрен тар-мар итеп Иерусалим шәһәрен азат итә.
• 1300-еллар - 1917 ел — Мәмлүкләр һәм Госманлылар идарәсе.
• 1917 ел — 1948 ел — Британия мандаты чоры.
• 1948 ел — 1967 ел — Иерусалим Үрдүн һәм Исраил арасында бүленгән.
• 1967 ел — Алты көнлек сугыш нәтиҗәсендә бөтен Иерусалим Исраил кулына күчә. БМО тарафыннан шәһәрнең көнчыгыш өлешендә Исраилнең хакимияте танылмый.

Иерусалимның таудан күренеше