Дүшәнбе

Дүшәнбе
таҗ. Душанбе
Илтамга
Часовой пояс	UTC+05:00
Почтовый индекс	734000
Город-побратим	Гәнҗә, Лусака[d], Сәнга, Монастир[d], Клагенфурт, Лаһор, Боулдер, Мазары-Шәриф, Ройтлинген, Санкт-Петербург, Шираз, Минск, Өремче, Тәһран, Шиямен[d], Шәһрекөрд һәм Әнкара
Официальный сайт	dushanbe.tj
Названо в честь	Дүшәмбе
Язык общения	Язгулям теле, Ягноб теле, таҗик теле[d], рус теле, үзбәк теле һәм Памир телләре
Этнохороним	душанбегӣ, Douchanbéenne һәм Douchanbéen
Глава исполнительной власти	Рөстәм Имамгали[d]
Первое письменное упоминание	1676
Официальное название	рус. Душанбе
Численность населения	▲1 201 800 кеше (1 гыйнвар 2022)
Является административным центром	Таҗикстан, Таҗик Совет Социалистик Республикасы, Таҗик Айрат Сәвит Сатсиялислар Җөмһүрияте[d], Бохара әмирлеге[d], Басмачество[d] һәм Дюшамбинский вилайет[d]
Административно-территориальная единица	Таҗикстан
Государство	Таҗикстан
Площадь	124,6
Код автомобильного номера	01 һәм 05
Находится в акватории или на берегу водоёма	Кафирниган[d]
Местный телефонный код	37
Высота над уровнем моря	706 ± 1
Дата возникновения	XVII гасыр
Логотип РУВИКИ.Медиа Дүшәнбе РУВИКИ.Медиада

Дүшәмбе (таҗ. Душанбе, фар.  دوشنبه) — Таҗикстан Җөмһүриятенең башкаласы, республика әһәмияте шәһәре, дәүләтнең иң эре фәнни-мәдәни, сәяси, икътисадый, сәнәгый һәм идарә үзәге. Дүшәмбедә дәүләт хакимиятенең югары органнары урнашкан.

Халык исәбе 863,4 мең кеше (2020).

Дүшәмбе кышлагы турындагы иң беренче язма искә алу XVII гасырның беренче чирегенә карый. Ул юл чатында дүшәмбе көннәрдә булган базар урынында хасил була. 1924–1929 елларда Дүшәмбе исемен йөрткән (рус. Дюшамбе). 1929 елның 16 октябрьдә аңа Иосиф Сталин хөрмәтенә Сталинабад исемен кушканнар. 1961 елда шәһәргә тарихи исемне кире кайтаралар.

1929 елда шәһәргә тимер юл үткәрелә, ул шәһәрне Ташкент һәм Мәскәү шәһәрләре белән тоташтыра.

Идарә-җир төзелеше

Дүшәмбенең идарә бүленеше

Районның исеме	Элек исем	Мәйдан, км²	Халык исәбе, кеше (2010)	Районның рәисе
1. Исмәгыйль Самани	Октябрь	25,8	123 000	Корбанов Аламхон Җәмил улы
2. Сина	Фрунзе	43,8	261 600	Сафаров Зафар Абдулла улы
3. Фирдәвес	Үзәк	29,1	181 300	Алиев Саиднуриддин Акрам улы
4. Шаһмансур	Тимер юл	27,9	140 200	Бабаев Самандар Баба улы

Дин

Ислам

Җәмигъ мәчетләр

• 2001—2019 елларда — Ягъкуб Хаҗи мәчете
• 2019 елдан — Дүшәмбе җәмигъ мәчете

Кызыклы фактлар

Шәһәрдә 201 нче Россия хәрби базасы подразделениеләре бер өлеше урнаша.

Шәһәрдә туган күренекле шәхесләр

Татарлар, башкортлар

• Ринат Анимаев, рәссам (Франция).

Фотогалерея

• Дүшәмбе
• Дүшәмбе җәмигъ мәчете
  Дүшәмбе җәмигъ мәчете
• 
  Ягъкуб Хаҗи мәчете
• 
  Милли университет
• 
  Курчак театры
• 
  Тимер юл вокзалы