Амудәрья
| Амудәрья | |
|---|---|
| таҗ. Амударё, үзб. Amudaryo, tk Amyderýa | |
| Тавсирлама | |
| Озынлык | 1415 км |
| Су агымы | |
| Су башы | слияние рек: Пәнеҗ и [[|Вәхыш]] |
| • Географик координаталар | 37°06′21″ с. ш. 68°18′22″ в. д.GЯO |
| Тамак | Зур Арал диңгезе |
| • Географик координаталар | 44°06′30″ с. ш. 59°40′52″ в. д.GЯO |
| Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа медиафайллар | |
Амудәрья (дәрья — зур елга; таҗ. Амударё, үзб. Amudaryo, төрекм. Amyderýa) — Урта Азиядә иң зур елга. Озынлыгы 1415 км; Пәнеҗ белән бергә — 2540 км; бассейн мәйданы 309 мең км². Пәнеҗ һәм Вәхыш елгалары кушылудан барлыкка килә; дельта ясап, Арал диңгезенә коя. Җәен ташый. Декабрь һәм февраль айларында боз ага. Урта һәм түбән агымнары судно йөрешле, суы сугаруда киң кулланыла. Керки шәһәрендә янында уртача су чыгымы 2000 м³/с.
Тарих
Татар халкы, бөтен гарәп-мөселман мәдәнияте бер өлеше буларак, әүвәл елганың Җәйхун (иске тат. جيحون) гарәп исеме да кулланды[1], әмма хәзерге вакытта бу исем кулланмый.
Искәрмәләр
- ↑ Гарәпчә-татарча-русча алынмалар сүзлеге: татар әдәбиятында кулланылган гарәп һәм фарсы сүзләре / К.З. Хәмзин, М.И. Мәхмүтов, Г.Ш. Сәйфуллин. — Казан: Тат. кит. нәшр., 1965. — 792 б. — Б. 773.