Бөҗәкләр
| Бөҗәкләр | |
|---|---|
| Дата начала | 400000меңъеллык безнең эрага кадәр |
| МФА-транскрипция | ɪnˈsɛktə |
| Изучается в | бөҗәкбелем |
| Международное научное название |
|
 | |
 | |
| Логотип РУВИКИ.Медиа Бөҗәкләр РУВИКИ.Медиада | |
Бөҗәкләр (лат. Insecta, Insecta-Ectognatha, Ectognatha) — умырткасыз буынтыкаяклы хайваннар сыйныфы (башка классификация буенча — өссыйныф[2]). Күбаяклар белән бергә трахеялылар асттибына керә. 1,5 млн тирәсе төр бөҗәк билгеле[3][4]. Җирдәге барлык башка хайваннар арасында иң зур төрлелеккә ия; үзләр эченә күбәләк, коңгыз, чебен, кырмыска, умарта корты һәм башкаларны алалар. Бөҗәкләрне өйрәнүче фән исеме - энтомология.
Бөҗәкләрнең гәүдәләре сырлы, алты аягы бар. Ишетү органнары төрлечә урнашкан булырга мөмкин. Мәсәлән, чикерткәләрнең – алгы аякларында. Күбәләк һәм чебеннең – алгы аягында тәм сизү органнары урнашкан.
A — башы B — күкрәге C — эче
1. антенна
2. күзләр (астагы)
3. күзләр (өстәге)
4. катлаулы күз?
5. мий (cerebral ganglia)
6. алдагы күкрәк
7. дорсаль артерия
8. трахеялар
9. урта күкрәк
10. арттагы күкрәк
11. алдагы канат
12. арттагы канат
13. уртадагы эчәк (бүтәкә)
14. йөрәк
15. күкәйлек
16. арттагы эчәк (эчәклек, туры эчәк һәм аналь тишеге)
17. анус
18. вагина
19. ганглий
20. мальпигий тамырлары
21. мендәрчек
22. тырнаклары
23. тәпиләре
24. сыйрак
25. балтыр
26. вертлуг
27. fore-gut (crop, gizzard)
28. күкрәк ганглие
29. тазик
30. селәгәй бизе
31. йоткылык асты ганглий
32. авыз аппараты
Искәрмәләр
- ↑ Integrated Taxonomic Information System (ингл.) — 2004.
- ↑ Горностаев Г. Н. 1998. Насекомые. Энциклопедия природы России. — М.: ABF. 560 с.
- ↑ Бөҗәкләр — ЗСЭ
- ↑ Chapman, A. D. (2006). Numbers of living species in Australia and the World. Canberra: Australian Biological Resources Study. pp. 60pp. . http://www.deh.gov.au/biodiversity/abrs/publications/other/species-numbers/index.html. архив күчермәсе, Archived from the original on 2012-11-30, retrieved 2012-04-28
